Asiya bazarlarında qarışıq mənzərə: neftin qiyməti 1%-dən çox ucuzlaşıb

Investorlar texnologiya nəhənglərinin hesabatlarına və mərkəzi bankların qərarlarına hazırlaşır

Bazar ertəsi Asiya fond bazarlarında qarışıq mənzərə müşahidə olunub. Neftin qiyməti isə ötən həftə son dörd ildən çox müddətin ən yüksək səviyyəsinə çatdıqdan sonra aşağı düşüb. ABŞ fyuçersləri bahalaşıb.

Çip istehsalçılarının və digər texnologiya şirkətlərinin səhmlərinə yenidən satış təzyiqi göstərildiyindən Tokionun Nikkei 225 indeksi 0,8% azalaraq 62 189,65 bəndinə enib. Kompüter çipləri üçün sınaq avadanlığı istehsal edən Advantest 3,9%, çip və düz panel istehsalı üçün avadanlıq təchiz edən Tokyo Electron isə 3,7% ucuzlaşıb. Yaponiya Bankı həftənin sonunda əsas faiz dərəcəsi ilə bağlı qərarını açıqlayacaq.

Seulda Kospi indeksi 1,5% azalaraq 5 469,47 bəndinə düşüb. Yaddaş çipləri istehsalçısı Samsung Electronics in səhmləri 1,1% ucuzlaşıb.

Honkonqda Hang Seng indeksi 0,5% artaraq 23 206,82 bəndinə çatıb. Şanxay Kompozit indeksi erkən itkilərdən sonra 0,2% yüksəlib və 3 697,52 bənddə bağlanıb. Avstraliyanın S&P/ASX 200 indeksi də itkilərini azaldaraq 0,2% artımla 8 809,90 bəndə çatıb.

Beynəlxalq etalon sayılan Brent markalı neftin qiyməti 1,4% azalaraq barel üçün 110,12 dollara düşüb. ABŞ-ın etalon markalı WTI nefti isə 1,8% ucuzlaşaraq 101,37 dollar olub.

Cümə günü Brent 3,1% bahalaşaraq 116,72 dollara çatmışdı. Bu, 2022-ci ilin iyunundan bəri ən yüksək göstəricidir. Qiymət oktyabrın əvvəlindən bəri 97 dollardan aşağı düşməyib.

S&P 500 indeksi cümə günü 0,5% ucuzlaşıb və bununla ikinci ardıcıl həftəlik itki qeydə alınıb. Dow Jones Industrial Average 1,2%, Nasdaq kompozit indeksi isə 0,2% geriləyib.

Süni intellektlə bağlı bir sıra şirkətlərin səhmləri bazarın genişlənməsinin təsirini azaltmağa kömək edib: Micron Technology 2,5%, Intel 1,7%, Microsoft 0,7% və Advanced Micro Devices 1,7% bahalaşıb.

Süni intellekt həyəcanından faydalanan səhmlər isə investorların yüksək qiymətlərin əsaslı olub-olmadığına şübhə etməsi ilə üzləşib. Bu şirkətlərin bir çoxu süni intellekt texnologiyasına investisiyaları borc hesabına maliyyələşdirib, yüksək faiz dərəcələri isə həmin kreditləri daha bahalı edir.

Sənaye şirkətləri də ciddi itkilər verib: Caterpillar 2,4% ucuzlaşıb. American Express səhmləri 3,7% düşüb. Şirkət son rübdə analitiklərin proqnozlarını üstələsə də, təxminən on il ərzində ilk dəfə iri miqyaslı ixtisarlar elan edib.

Alphabet, Microsoft və Amazon da daxil olmaqla, süni intellektlə əlaqəli bir neçə nüfuzlu şirkət bu həftə maliyyə nəticələrini açıqlayır. Analitiklər bunun bazarları sarsıda biləcəyini bildirirlər.

SPI Asset Management şirkətindən Stiven İnnes qeyd edib ki, bu həftə geniş inamdan daha çox sübutlar önəm daşıyır: “Böyük Texnologiya şirkətləri xərcləmənin bazarın etimadına layiq olduğunu göstərməlidirlər”. Onun sözlərinə görə, investorlar hesablama sisteminə xərclənən milyardlarla dolların davamlı qazanc mənbəyi, yoxsa sadəcə eyni köhnə kapital yandırma modelinin daha parlaq versiyası olduğunu bilmək istəyirlər.

ABŞ xəzinədarlıq istiqrazlarının gəlirliliyi cümə axşamı günü kəskin düşüşdən sonra yenidən yüksəlib. Qlobal miqyasda gəlirlilik artır, bunun qismən səbəbi hökumətlərin həddindən artıq borclanması ilə bağlı narahatlıqlardır.

İnflyasiya da risk faktoru olaraq qalır: ABŞ-da göstərici inadkarlıqla 3%-dən yüksəkdir. Bu, Federal Ehtiyat Sistemini son iclasında baza faiz dərəcəsini artırmağa vadar edib. Wall Street bu həftəki iclasda dərəcələrin sabit saxlanılacağını gözləyir, lakin dekabrda yeni artımın ehtimalı yüksək sayılır.

Bu həftə həmçinin Fed-in üstünlük verdiyi inflyasiya göstəricisi olan şəxsi istehlak xərcləri indeksi (PCE) açıqlanacaq. Gözləntilərə görə, sentyabrda inflyasiya Fed-in 2% hədəfindən xeyli yüksək olan 3,7% təşkil edib.

ABŞ-ın İranla müharibəsi dünya neft təchizatını ciddi şəkildə azaldıb, enerji qiymətlərini artırıb və benzindən tutmuş qida və geyimə qədər bir çox məhsulun bahalaşmasına səbəb olub.

Bazar ertəsi səhər saatlarında dollar 156,99 yendən 156,94 yenə düşüb. Avro isə 1,1223 dollardan 1,1216 dollara enib.