Fransada prezidentlik yarışı qızışır: Makronun varisi olmaq uğrunda mübarizə genişlənir

PARİS. Fransada prezident Emmanuel Makronun hakimiyyətinin son mərhələsində ölkə kütləvi iğtişaşlar və siyasi gərginliklə üzləşib. Baş verən hadisələr fonunda prezidentliyə namizədlər seçicilərin dəstəyini qazanmaq və Makronun siyasi varisi olmaq uğrunda mübarizəni gücləndiriblər.

Associated Press-in məlumatına görə, Fransada baş verən zorakılıq və talan hadisələri hökumətin təhlükəsizlik siyasətini yenidən gündəmə gətirib. İğtişaşlar həmçinin siyasi qüvvələr arasında qarşıdurmanı dərinləşdirib.

Makron oktyabrın 17-nə planlaşdırılan böyük etiraz aksiyası ərəfəsində müğənni Selin Dionun konsertində görüntülənib. Bazar ertəsi səhər saatlarında isə Fransa şəhərlərində iğtişaşların nəticələri hələ aradan qaldırılmamışkən, prezident yanacaq təchizatı ilə bağlı sərfəli müqavilə əldə etmək məqsədilə xarici səfərə yollanıb.

İfrat sağçı və ifrat solçu prezidentliyə namizədlər yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək Makronu tənqid ediblər. Prezident isə hadisələrin planlaşdırılması və kəşfiyyat məlumatlarının toplanması prosesində müəyyən uğursuzluqların olduğunu etiraf edib.

Konstitusiyaya əsasən, ardıcıl üçüncü müddətə namizədliyini irəli sürə bilməyən Makron böhranla hakimiyyətinin ən aşağı ictimai dəstək göstəricilərindən biri fonunda üzləşib. Onun populyarlığının hətta 2018-ci ildə sosial ədalətsizlik və bərabərsizliyə qarşı keçirilən “Sarı jiletlilər” etirazları dövründə qeydə alınan səviyyədən də aşağı düşdüyü bildirilir.

Makron hələlik gələcək prezident seçkilərində hər hansı namizədi açıq şəkildə dəstəkləməyib. Onun dəstəyinin seçki nəticələrinə nə dərəcədə təsir göstərəcəyi isə qeyri-müəyyən olaraq qalır. Sorğular mötədil namizədlərin həm ifrat sağ, həm də ifrat sol siyasi qüvvələrlə rəqabətdə çətinlik çəkdiyini göstərir.

Marin Le Pen iğtişaşlardan siyasi üstünlük qazanmağa çalışır

Gələn il keçiriləcək prezident seçkilərinin favoritlərindən hesab edilən ifrat sağçı siyasətçi Marin Le Pen ölkədəki iğtişaşlardan siyasi dəstəyini artırmaq üçün istifadə etməyə çalışır. O, özünü təhlükəsizliyi təmin etməkdə aciz hesab etdiyi hökumətə alternativ kimi təqdim edir.

Le Pen FranceInfo telekanalına açıqlamasında Fransanın dövlət idarəçiliyində ciddi problemlərlə üzləşdiyini bildirib. O, hökuməti nəzarəti itirməkdə günahlandıraraq zorakılıq hadisələrinə görə ifrat solçu qrupları və şəhərətrafı ərazilərdən gələn talançıları ittiham edib.

Bu ilin əvvəlində Paris Apellyasiya Məhkəməsinin Le Penlə bağlı qərarı onun siyasi gələcəyi ətrafında müzakirələri yenidən gücləndirib. Məhkəmənin dövlət vəzifəsi tutmaq qadağasının müddətini qısaltması onun prezidentliyə namizədliyini irəli sürməsi üçün imkanları genişləndirib.

Sorğu təşkilatı Ifop-un baş direktoru Frederik Dabinin qiymətləndirməsinə görə, hazırkı hadisələrdən siyasi baxımdan faydalanan əsas namizəd Le Pen hesab olunur. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət Le Penin seçkilərin ikinci turuna yüksəlmək şansını gücləndirir.

İkinci tura yüksəlmək uğrunda rəqabət davam edir

Bununla belə, siyasi analitiklər hesab edirlər ki, iğtişaşların seçicilərin mövqeyinə uzunmüddətli təsirini müəyyənləşdirmək üçün daha çox vaxt lazımdır.

Şənbə günü baş verən zorakılıq hadisələrindən əvvəl və sonra keçirilmiş sorğular Le Penin liderliyini göstərir. Solçu siyasətçi Jan-Lük Melanşon isə ikinci yerdə qərarlaşsa da, digər namizədlərin ciddi rəqabəti ilə üzləşir.

Frederik Dabi Sud Radio-ya açıqlamasında bildirib ki, seçki yarışında heç nə qəti şəkildə müəyyənləşməyib və heç bir namizədin ikinci tura yüksələcəyinə zəmanət yoxdur. Onun sözlərinə görə, hazırda üç namizəd ikinci tura çıxmaq üçün real imkanlara malikdir.

Namizədlər arasında Makronun təyin etdiyi iki keçmiş baş nazir də daxil olmaqla bir neçə mərkəzçi siyasətçi var. Bundan əlavə, sosialistlər və onların müttəfiqləri bu ayın əvvəlində mərkəz-solçu mövqeyi ilə tanınan Avropa Parlamentinin deputatını prezidentliyə namizəd seçiblər.

Fransada siyasi mübarizənin növbəti mərhələsinin ölkədəki təhlükəsizlik vəziyyətindən, hökumətə ictimai münasibətdən və namizədlərin seçicilərə təqdim edəcəyi proqramlardan asılı olacağı gözlənilir. İğtişaşların yaratdığı siyasi nəticələrin isə qarşıdakı dövrdə seçki reytinqlərinə necə təsir göstərəcəyi diqqət mərkəzində qalacaq.