Qara siyahıdakı Nvidia-nın H200 çiplərini Çin universiteti alıb

Ordu ilə sıx bağlı Şimal-Qərb Politexnik Universiteti ABŞ-ın ixrac məhdudiyyətlərinə baxmayaraq qabaqcıl süni intellekt çipləri əldə edib

Pekin, 11 noyabr. Çin Xalq Azadlıq Ordusu ilə yaxın əlaqələri olan Şimal-Qərb Politexnik Universiteti ABŞ-ın ixrac qara siyahısında olmasına baxmayaraq, Nvidia-nın H200 süni intellekt çiplərini alıb. Bu barədə Reuters agentliyi dövlət satınalma qeydlərinə istinadən yazır.

Alış necə baş verib

Universitetin saytında 21 oktyabr tarixli qeyd var. Ona görə, idarəetmə məktəbi iki H200 çipini 874,7 min yuana (təxminən 123 min dollar) alıb. Çiplər Nvidia-dan birbaşa deyil, Shaanxi Bosuan Network Technology adlı şirkətdən təchiz edilib. Agentlik bu şirkətin əlaqə məlumatlarını tapa bilməyib.

H200 ABŞ-ın ixrac lisenziyası tələb edən çiplər sırasındadır. Northwestern Polytechnical kimi qara siyahıdakı qurumlar üçün isə bu cür lisenziyalar adətən rədd edilir.

Uzaqdan giriş də istifadə olunub

Universitetin kibertəhlükəsizlik məktəbi yanvarda hər biri səkkiz H200 çipli serverlərə giriş üçün 7 aylıq iki müqavilə bağlayıb. Müqavilələrin dəyəri 441,7 min və 441 min yuandır. Giriş süni intellekt modellərinin dəqiqləşdirilməsi və möhkəmləndirmə təlimi üçün nəzərdə tutulub.

Universitet həmçinin Çinə ixracı tamamilə qadağan olunmuş A100 və A800 çipli serverlərə giriş icarəyə götürüb. Reuters-in məlumatına görə, bu il universitet icarəyə götürülmüş hesablama gücü üçün ümumilikdə beş müqavilə imzalayıb.

Universitet kimdir

Xi’an şəhərində yerləşən universitet hərbi təyyarə, raket və peyk tədqiqatları ilə məşğuldur. ABŞ Ticarət Departamenti onu 2001-ci ildə raket yayılması və hərbi tədqiqat şübhələrinə görə Qurumlar Siyahısına salıb. 2019-cu ildə məhdudiyyətlər sərtləşdirilib. O vaxtdan universitetə nəzarət edilən texnologiyaların ixracı üçün lisenziyalar əsasən rədd olunur. Universitet, həmçinin Pekin üçün müdafiə tədqiqatları aparan “Milli Müdafiənin Yeddi Oğlu” qrupuna daxildir.

Yalnız bir hal deyil

Reuters bu il üzrə 26 Çin satınalma və korporativ qeydini nəzərdən keçirib. Nəticədə bir neçə universitet və tədqiqat qurumunun məhdudlaşdırılmış Nvidia çiplərini aldığı və ya onlarla işləyən hesablama xidmətlərini icarəyə götürdüyü müəyyən edilib. Nümunələr:

Şençjen Universiteti sentyabrda üç H100 çipini 769,8 min yuana alıb.

Uhan Texnologiya Universiteti iyunda H100 çipli server və dörd A100 çipi əldə edib.

Beihang Universiteti (Yeddi Oğul qrupundan) aprelda dörd A800 prosessoru üçün 489 min yuan ödəyib.

Satınalma elanlarında çiplərin haradan gəldiyi və serverlərin harada yerləşdiyi barədə məlumat çox azdır. Agentlik əvvəllər Çin qurumlarının məhdudlaşdırılmış çipləri yerli satıcılar vasitəsilə əldə etdiyini və ölkədə bu çiplər üçün yeraltı bazarın olduğunu yazmışdı. Ötən həftə isə Reuters bildirmişdi ki, az sayda H200 çipi dolayı yollarla Çinə çatıb, Pekin isə irimiqyaslı idxala icazə verməyib.

Vaşinqtonda siyasi müzakirələr

Donald Trampın administrasiyası yanvarda H200-ün Çinə ixracına hər halda ayrıca icazə verilməsini qəbul edib. Bu qərar Qurumlar Siyahısındakı təşkilatlara aid məhdudiyyətləri ləğv etməyib. Qaydalar, həmçinin qara siyahıdakı qurumların və hərbi istifadəçilərin ixrac olunan çiplərə uzaqdan çıxışının qarşısını almaq üçün təhlükəsizlik tədbirləri tələb edir.

Nvidia və baş direktor Jensen Huang Çinə satışlara qoyulan yumşaldılmış məhdudiyyətlər üçün lobbiçilik etdiyinə görə artan tənqidlə üzləşir. Huang-ın Çin kəşfiyyatının hədəfi olduğu iddiaları da gündəmdədir. Huang deyir ki, satışların davamı ABŞ-ın texnoloji liderliyini qoruyur və Çin müştərilərini Amerika texnologiyasından asılı saxlayır. Bəzi qanunvericilər isə bu çiplərin Çinin silah dizaynı, kəşfiyyat təhlili və hərbi modernləşməsini sürətləndirə biləcəyindən narahatdır.

Hər iki partiyadan Konqres üzvləri çip izləmə tələbləri və ixrac üzərində daha sərt Konqres nəzarəti istəyir. Üç Respublikaçı komitə sədri 18 noyabrda Huang-dan Çin kəşfiyyatı ilə əlaqələr barədə brifinq tələb edib.

Northwestern Polytechnical, Nvidia və ABŞ Ticarət Departamentinin Sənaye və Təhlükəsizlik Bürosu Reuters-in şərh sorğularına cavab verməyib.

Mənbə: Reuters