Aİ-də qaz qiymətləri 2022-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb

Aİ qaz indeksi cümə günü bağlanışından 3,3% artaraq 97 avronu keçib

Yaxın Şərq münaqişəsi enerji təchizatına təhlükə yaratmağa davam etdiyindən, Avropada təbii qazın qiymətləri 2022-ci ildən bəri ilk dəfə olaraq meqavat/saat üçün 97 avro (108,8 dollar) səviyyəsini keçib. Bazar ertəsi səhər saatlarında qiymətlər cümə günü bağlanışla müqayisədə 3,3% bahalaşıb.

Avropa qaz fyuçersləri GMT ilə saat 08:20-də meqavat/saat üçün 97,15 avrodan satılıb. Bu göstərici 2022-ci ilin dekabrından bəri ən yüksək səviyyədir və cümə günü bağlanışdan 3,3% yüksəkdir.

Qiymətlərin bu səviyyəyə çatması Avropa bazarında artan həyəcanın əksidir. Qaz fyuçerslərindəki bahalaşma investorların və enerji şirkətlərinin qarşıdan gələn qış mövsümü ilə bağlı narahatlığını göstərir.

Qiymət artımının əsas səbəbi Yaxın Şərqdə şiddətlənən münaqişədir. Münaqişə xüsusilə mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) təchizatına təsir göstərib. Əvvəllər qlobal LNG təchizatının təxminən beşdə birini təmin edən Fars körfəzindən göndərişlər illik müqayisədə təxminən 80% azalıb.

Bu azalma qış enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları xeyli artırıb. Avropa son illərdə Rusiyadan boru kəməri qazının idxalını azaltdıqdan sonra LNG-yə daha çox arxalanmağa başlayıb, ona görə də bu mənbədən təchizatın kəsilməsi regionun enerji təhlükəsizliyi üçün xüsusilə həssas məsələyə çevrilib.

Bazarın zəifliyini daha da artıran amil qaz ehtiyatlarının səviyyəsidir. Gas Infrastructure Europe (GIE) məlumat verib ki, Aİ-nin qaz anbarları tutumunun yalnız 74,6%-i qədər doludur. Bu göstərici tarixi mövsümi orta rəqəmlərdən xeyli aşağıdır.

Qışa az qaldığı bir vaxtda anbarların kifayət qədər dolmaması istilik mövsümündə tələbatın ödənilməsi ilə bağlı suallar yaradır. Soyuq hava şəraiti tələbatı artırarsa, ehtiyatların azlığı qiymətlərə əlavə təzyiq göstərə bilər.