Alman və ABŞ alimləri optogenetikaya görə 2026-cı il Tibb üzrə Nobel mükafatını qazandılar
Karl Deisseroth, Peter Hegemann və Georg Nagel işıqla idarə olunan ion kanalları və optogenetika sahəsindəki tədqiqatlarına görə mükafatlandırılıblar. Nobel Komitəsi metodun beynin xəritəsini bir vaxtlar yalnız xəyal edə biləcəyimiz şəkildə tərtib etməyə imkan verdiyini bildirib.
Karl Deisseroth, Peter Hegemann və Georg Nagel işıqla idarə olunan ion kanalları və optogenetika sahəsindəki tədqiqatlarına görə mükafatlandırılıblar. Nobel Komitəsi metodun beynin xəritəsini bir vaxtlar yalnız xəyal edə biləcəyimiz şəkildə tərtib etməyə imkan verdiyini bildirib.
Karolinska İnstitutundakı Nobel Assambleyası bazar ertəsi günü 2026-cı il Fiziologiya və ya Tibb üzrə Nobel Mükafatının laureatlarını açıqladı. Mükafat optogenetikaya, yəni sinir hüceyrələrinin canlı beyində xatirələri, hissləri və davranışları necə formalaşdırdığını göstərməyə imkan verən metoda görə verilib.
İnstitutun açıqlamasına görə, Karl Deisseroth, Peter Hegemann və Georg Nagel nevrologiyada yeni bir dövrün təməlini qoyublar.
F iziologiya və ya Tibb üzrə Nobel Komitəsinin sədri Per Svenningsson mətbuat açıqlamasında bildirib: "Optogenetika beynin xəritəsini bir vaxtlar yalnız xəyal edə biləcəyimiz şəkildə tərtib etmək üçün imkanlar yaradır".
Komitə X platformasındakı paylaşımında isə metodun hazırda dünyanın hər yerindəki laboratoriyalarda beynin sirlərini açmaq üçün istifadə olunduğunu vurğulayıb.
2025-ci ilin mükafatını ABŞ-da yaşayan iki alim, Meri E. Brunkov və Fred Ramsdell, həmçinin yaponiyalı həmkarları Şimon Sakaquçi bölüşmüşdülər. Onlar immun sisteminin bədənə zərər verməsinin qarşısını alan periferik immun tolerantlığı sahəsindəki kəşflərinə görə mükafatlandırılmışdılar. Mütəxəssislər bu tapıntıları 1-ci tip diabet, revmatoid artrit və lupus kimi autoimmun xəstəliklərin anlaşılması üçün vacib sayırlar.
Tibb üzrə Nobel mükafatı 1901-2026-cı illər arasında 117 dəfə verilib və 235 laureata qismət olub.
Bu ilki mükafatın məbləği 12 milyon İsveç kronu, yəni təxminən 1,09 milyon avrodur. Məbləğ fərdi laureat, kiçik laureat qrupu və ya təşkilat arasında bölüşdürülə bilər.
Təqdimetmə mərasimi 10 dekabrda, mükafatın təsisçisi, dinamitin ixtiraçısı, isveçli sənayeçi Alfred Nobelin vəfat ildönümündə keçiriləcək. Nobel 1896-cı ildə dünyasını dəyişib.