Çin elektromobilləri Cənubi Koreyada irəliləyir, Yaponiyada isə çətinliklə üzləşir

BYD və digər Çin avtomobil istehsalçıları Cənubi Koreya və Yaponiya bazarlarını hədəfə alıb. Birincidə satışlar sürətlə artır, ikincidə isə şirkətlər sərt müqavimətlə qarşılaşır.

Seul sakini (48) Çin istehsalı olan elektromobil aldığını deyir. Onun sözlərinə görə, ətrafdakıların reaksiyası belə olub: “Niyə Çin maşını aldın? Özünü öldürməyə çalışırsan?” Bu seçim bir neçə il əvvəl Cənubi Koreyada ağlasığmaz sayılardı, çünki Çin maşınları uzun müddət keyfiyyətsiz hesab olunurdu.

Təxminən 18.500 dollara satılan BYD Dolphin kompakt modeli ucuz, yaxşı təchiz olunmuş və ən əsası əlçatan idi. Alıcı əvvəlcə Hyundai (005380.KS) almaq istəyib. Kasper EV-ni seçsə də, ona çatdırılma üçün iki ildən çox gözləməli olacağı bildirilib.

Avropada və digər bazarlarda sürətlə genişləndikdən sonra BYD və digər Çin istehsalçıları indi Cənubi Koreya və Yaponiyaya yönəlib. Hər iki ölkədə avtomobil sənayesi güclü kök salıb və istehlakçıların xeyli hissəsi şübhə ilə yanaşır. Çinli şirkətlər Cənubi Koreyada irəliləyir, Yaponiyada isə satışlar zəifdir.

Fərq qismən elektromobillərin populyarlığı ilə bağlıdır. Sənaye məlumatlarına görə, bu il Cənubi Koreyada satılan yeni avtomobillərin təxminən dörddə biri elektrik avtomobilləridir. Yaponiyada bu göstərici cəmi 3%-dir.

Sənaye rəhbərləri və analitiklər qeyd edirlər ki, Çin istehsalçıları diler şəbəkələri qurmaq və avtomobilləri yerli zövqlərə uyğunlaşdırmaq üçün illərlə vaxt sərf etməyə hazır olduqlarını göstərib. Bu strategiya həm inamdan, həm də zərurətdən qaynaqlanır. Çin rəqiblərinin çətinliklə çatdığı qiymətlərlə texnoloji cəhətdən ən qabaqcıl avtomobillərdən bəzilərini istehsal edir. Lakin daxili bazar o qədər çox markayla doludur ki, şirkətlər artım və gəlir üçün xaricə baxmalı olurlar.

“Onlar əvvəlcə bazara daxil olur, vəziyyəti izləyir və strategiyalarını tədricən tənzimləyirlər”, – deyə Tokioda yerləşən MobyInfo konsaltinq şirkətinin təsisçisi Liao Jingnan bildirib.

Reuters məqalənin hazırlanması üçün hər iki ölkədə şirkət rəhbərləri, dilerlər və elektromobil alıcıları da daxil olmaqla ondan çox nəfərlə müsahibə aparıb.

Cənubi Koreyada irəliləyiş

Bazar araşdırması şirkəti Carisyou-nun məlumatına görə, BYD bu ilin ilk doqquz ayında Cənubi Koreyada 20.000-dən çox avtomobil satıb və Toyota ilə onun Lexus brendinin ümumi satışlarını (7203.T) geridə qoyub.

Eugene Investment & Securities şirkətinin baş analitiki Li Ce-il hesab edir ki, BYD Cənubi Koreyanın ucuz elektromobillərə artan marağından yararlana bilib. ABŞ-İsrail və İran arasında müharibə başlayandan bəri benzin qiymətləri təxminən 10% artıb. Hyundai və Kia isə əsasən premium elektromobillərə diqqət yetirir, yalnız bir neçə modeli 30.000 dollardan aşağı qiymətə təklif edir.

“Vaxt seçimi xüsusilə BYD üçün yaxşı nəticə verdi”, – deyə Li bildirib.

Geely-nin (0175.HK) Zeekr brendi iyunda Cənubi Koreyada 7X SUV modeli üçün sifariş qəbuluna başlayıb və ilin sonuna qədər 14-ə qədər salon açmağı planlaşdırır. Reuters-in nəzərdən keçirdiyi sənaye təqdimatına görə, Chery-nin (9973.HK) 2027-ci ildə bazara çıxması gözlənilir. Chery şərh verməkdən imtina edib.

LinkedIn-dəki iş elanına görə, keçən il Koreyada yerli bölmə yaradan Xpeng (9868.HK) indi pərakəndə satış şəbəkəsini qurmaq üçün mütəxəssis axtarır. Xpeng də şərh verməyib.

Cənubi Koreya avtomobil istehsalçıları narahatdır. Koreya Avtomobil və Mobillik Assosiasiyasının sədri Çonq De-cin yerli istehsal olunan elektromobillər üçün vergi güzəştlərinin tətbiqinə çağırıb. O, avtomobil istehsalçılarının “çox çarəsiz” olduğunu deyib.

Yaponiyada vəziyyət daha çətindir

Yaponiya Çin istehsalçılarının səbrini sınaya bilər. Xarici brendlərin payı minik avtomobili satışlarının cəmi 6%-ni təşkil edir, sürücülər isə Toyota-nın dəstəklədiyi hibridlərə üstünlük verirlər.

Tokio ilə Pekin arasında münasibətlər ötən ildən bəri gərginləşib. Çinə qarşı daha sərt mövqe tutan sağçı Baş nazir Sanae Takaiçi hakimiyyətdədir. Pew Araşdırma Mərkəzinin sorğusuna görə, yaponların təxminən 88%-i, cənubi koreyalıların isə 71%-i Çinə mənfi münasibət bəsləyir. BYD Auto Japan-ın sözçüsü bildirib ki, diplomatik gərginlik şirkətin Yaponiyadakı satışlarına, salon ziyarətlərinə və müştəri sorğularına xüsusi təsir göstərməyib.

2023-cü ildə Yaponiyada satışa başlayan BYD-nin 75-dən çox diler mərkəzi var və bu rəqəmi 100-ə çatdırmağı hədəfləyir. İlin ilk doqquz ayında şirkət Yaponiyada 4000-dən az avtomobil satıb, bu isə bazar payının cəmi 0,1%-i deməkdir.

İyulda BYD Yaponiyada yerli istehsalçıların üstünlük təşkil etdiyi “kei” mini-avtomobil seqmentində qutu formalı elektromobil təqdim edib. Sentyabr ayınadək bu modeldən yalnız 650 ədəd satılıb. Buna baxmayaraq, BYD-nin Yaponiyadakı ümumi satışları hər il artır.

“Məsələ bazar payında deyil”, – deyə Alvarez & Marsal konsaltinq şirkətindən Mark Yamada bildirib. – “Məsələ artımdadır.”

Baş texnologiya direktoru Koji Yamamoto Reuters-ə bildirib ki, Chery tərəfindən dəstəklənən EMT startapı 2027-ci ilin birinci yarısında kei modelini, 2029-cu ilədək isə daha üç modelini satışa çıxarmağı planlaşdırır. Onun sözlərinə görə, şirkət 2030-cu illərədək Yaponiyada avtomobil istehsal etməyi hədəfləyir.

Zeekr-in distribütoru olan folofly şirkətinin baş direktoru Hiroyasu Koma bildirib ki, Zeekr Yaponiyada ilk mərhələdə taksi parkları və sürücü xidmətlərini hədəfləyən lüks mikroavtobus təqdim etməyi planlaşdırır.

Çin avtomobili almayacaq şəxslərdən biri 2010-cu ildən Yapon elektromobillərini idarə edən Fumio Kuwabaradır. O, Çin avtomobillərinin etibarlılığına inanmadığını bildirib.

“Mənə elə gəlir ki, görə bilmədiyiniz yerlərdə problemlər yaranıb”, – deyə o söyləyib.

Hakim partiyanın millət vəkili Daişiro Yamaqiva Reuters-ə bildirib ki, Yaponiya xaricdən idarə oluna bilən Çin avtomobillərinin yaratdığı təhlükəsizlik risklərini nəzərə almalıdır.

Yapon istehlakçılarının, Cənubi Koreyalı Li Sonq-donq kimi, ehtiyatlılıqlarından əl çəkib-çəkməyəcəyi hələ bəlli deyil.

“Düzünü desəm, Çin avtomobilləri barədə mənim də yaxşı təsəvvürüm yox idi”, – deyə Seulda Dolphin alan kontent yaradıcısı Li deyib.

“Maşını şəxsən görmək və sürmək fikirlərimi xeyli dəyişdi”, – deyib.