Fed faiz dərəcələrini dəyişməz saxlamağa hazırlaşır: İnflyasiya narahatlığı artır

ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (Fed) faiz dərəcələrini 3,75–4,00% diapazonunda sabit saxlayacağı gözlənilir. Bununla belə, enerji qiymətlərinin artması, istehlak tələbinin güclənməsi və süni intellekt sektorundakı bum inflyasiya ilə bağlı narahatlıqları artırır.

ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (Fed) oktyabrın 28-də başa çatacaq iki günlük iclasında faiz dərəcələrini dəyişməz saxlamaq qərarı verəcəyi ehtimal olunur. İnvestorlar bu ssenariyə təxminən 90% ehtimal verirlər.

Reuters-in məlumatına görə, bazar iştirakçılarının əsas diqqəti artıq faizlərin hazırkı səviyyədə saxlanılmasından daha çox, qarşıdakı aylarda pul siyasətinin hansı istiqamətdə dəyişəcəyinə yönəlib.

Fed-in əsas faiz dərəcəsini 3,75–4,00% aralığında saxlaması gözlənilir. Bu qərar ABŞ-da noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərindən bir həftədən də az müddət əvvəl veriləcək. Seçkilər Konqresdə nəzarətin Respublikaçılarda qalacağını, yoxsa Demokratların qanunverici orqanın bir və ya hər iki palatasında üstünlük qazanacağını müəyyənləşdirəcək.

İnflyasiyanın davamlılığı əsas narahatlıqdır

Fed-in qərarına təsir edən əsas amillərdən biri inflyasiyanın hələ də hədəf səviyyəsindən yüksək olmasıdır. Mərkəzi bankın 2%-lik inflyasiya hədəfi ilə müqayisədə, Şəxsi İstehlak Xərcləri Qiymət İndeksinin (PCE) illik artımının təxminən 3% və ya daha yüksək səviyyədə qalacağı gözlənilir.

Sentyabr ayına dair PCE hesabatının iclasdan bir gün sonra açıqlanması planlaşdırılır. Bununla belə, Fed rəsmilərinin qərar qəbul etmək üçün kifayət qədər ilkin məlumatlara malik olduğu bildirilir.

İnflyasiya təzyiqləri təkcə enerji qiymətlərinin bahalaşması və tariflərin təsiri ilə məhdudlaşmır. Güclü istehlak xərcləri və süni intellekt sektorundan qaynaqlanan tələbin də qiymət artımlarını dəstəklədiyi qeyd olunur.

Fed daxilində bəzi siyasətçilər inflyasiyanın iqtisadiyyatın daha geniş sahələrinə yayılmasından narahatdırlar. Bu vəziyyət faiz dərəcələrinin gələcəkdə yenidən artırılması ehtimalını gündəmdə saxlayır.

Neft və dizel qiymətləri təzyiq yaradır

Enerji bazarındakı vəziyyət inflyasiya risklərini daha da gücləndirir. Məlumata görə, qlobal neft qiymətləri sentyabrın əvvəlindən etibarən təxminən 20% artaraq bir barel üçün 114 dollar ətrafına yüksəlib.

Kənd təsərrüfatı, tikinti və nəqliyyat kimi sahələrdə geniş istifadə olunan dizel yanacağının qiymətlərinin rekord səviyyələrə yaxınlaşması da diqqət çəkir. Yanacaq xərclərinin artması şirkətlərin istehsal və daşınma məsrəflərini yüksəldərək digər məhsul və xidmətlərin qiymətlərinə təsir göstərə bilər.

Bununla yanaşı, süni intellekt sektorundakı sürətli inkişaf da Fed üçün yeni çağırış yaradır. Texnologiyanın uzunmüddətli perspektivdə məhsuldarlığı artırmaq potensialı olsa da, hazırkı mərhələdə sektora yönələn güclü tələbin inflyasiyanı artıran amillərdən birinə çevrilə biləcəyi bildirilir.

Bazarlar gələcək faiz artımlarını qiymətləndirir

TS Lombard şirkətinin qlobal makroiqtisadiyyat üzrə idarəedici direktoru Dario Perkins hesab edir ki, süni intellekt sektorunda ciddi geriləmə baş vermədiyi təqdirdə, Fed gələcəkdə faiz dərəcələrini bir neçə dəfə artırmaq məcburiyyətində qala bilər.

Pul Siyasəti Analitikasının iqtisadçısı Derek Tanq da inflyasiyanın genişliyi və davamlılığının Fed-in növbəti qərarlarında mühüm rol oynayacağını vurğulayır. Onun qiymətləndirməsinə görə, mərkəzi bank qarşıdakı iclaslarda daha üç dəfə, hər dəfə 0,25 faiz bəndi olmaqla, faiz artımına gedə bilər.

Bu proqnoz bazarın 2027-ci ilin iyun ayına qədər faiz artımlarının davam edə biləcəyi ilə bağlı gözləntiləri ilə uzlaşır.

Bununla belə, gələcək qərarlar inflyasiya göstəricilərinin dinamikasından və iqtisadi tələbin gücündən asılı olacaq.

Fed sədrinin açıqlamaları diqqət mərkəzindədir

Fed-in faiz qərarından sonra sədr Kevin Warsh-ın mətbuat konfransı keçirəcəyi gözlənilir. Bazar iştirakçıları onun inflyasiyanın 2%-lik hədəfə qaytarılması və gələcək pul siyasəti ilə bağlı verəcəyi mesajları diqqətlə izləyəcəklər.

Faizlərin dəyişməz saxlanılması qısamüddətli fasilə kimi qiymətləndirilsə də, inflyasiya təzyiqlərinin güclənməsi gələcəkdə daha sərt pul siyasətinə qayıdış ehtimalını artırır.

Fed qarşısında əsas vəzifə iqtisadi fəallığı nəzərə almaqla qiymət sabitliyini təmin etməkdir. İnflyasiyanın davamlı xarakter alması isə ABŞ-da borclanma xərclərinin daha uzun müddət yüksək qalmasına və ya yenidən artmasına səbəb ola bilər.