Özbəkistan su qıtlığı şəraitində kənd təsərrüfatını müasirləşdirir

Özbəkistan məhdud torpaq və su ehtiyatları fonunda kənd təsərrüfatında məhsuldarlığı artırmaq üçün yeni əkin metodları, suvarma sistemləri və rəqəmsal texnologiyalar tətbiq edir. Hökumət 2030-cu ilə qədər qida ixracını 10 milyard dollara (8,6 milyard avro) çatdırmağı hədəfləyir. Kənd təsərrüfatı naziri İbrahim Əbdürəhmanovun sözlərinə görə, ölkədə hər il təxminən 26 milyon ton meyvə-tərəvəz istehsal olunur, məhsullar 92 ölkənin bazarına çatdırılır.

Əsas məqsəd əkin sahəsini genişləndirmədən istehsalı artırmaqdır. 2025-ci ildə pambıq təxminən 875 600 hektarda yetişdirilib, əvvəlki illərdə isə bu göstərici bir milyon hektardan çox olub. Buna baxmayaraq, istehsal həcmi təxminən dörd milyon tona çatıb.

Bağçılıqda da irəliləyiş var. Bağ və üzüm bağlarının ümumi sahəsi təxminən 572 600 hektardır, 2026-2028-ci illərdə daha 172 000 hektar müasir bağ salınacaq. Respublika Bağçılıq İnkişafı Departamentinin rəhbəri Abror Jurayevin sözlərinə görə, ənənəvi bağlarda hektardan 7-10 ton məhsul alınırdı. Cırtdan və yarımcırtdan kök kollarında isə bu göstərici 30-35 tona, bəzən 50-60 tona çatır. Fermerlər üçün hər hektara 120 milyon sumadək (8873 avro) güzəştli kredit və üç il ərzində hər hektara 5 milyon sum (370 avro) subsidiya nəzərdə tutulub.

Su qıtlığı əsas problem olaraq qalır. Dünya Bankının məlumatına görə, ölkədə suyun təxminən 90%-i kənd təsərrüfatında istifadə olunur. Bank 2025-ci ilin mayında beş bölgədə suvarma infrastrukturunun modernləşdirilməsi üçün 200 milyon dollarlıq (172 milyon avro) layihə təsdiqləyib. Layihə illik su itkisini təxminən 540 milyon kubmetr azaldacaq.

Rəqəmsal həllər də genişlənir. 2026-cı ildə Çin istehsalı olan 100 kənd təsərrüfatı dronu alınıb, peyk monitorinqi və süni intellekt əsaslı tətbiqlər hazırlanır. Aqroportal və Aqrosubsidy platformaları inzibati prosedurları azaltmalıdır.

Bununla belə, Özbəkistan hələ də bitki yağı və şəkər də daxil olmaqla bəzi ərzaq məhsullarının idxalından asılıdır.